پيشگفتار بيش از چهارده قرن است كه مفسران ، انديشمندان و محققان مسلمان و غير مسلمان با تخصّص‌ها و آگاهىهاى گوناگون در رشته‌هاى مختلف علمى سعى كرده‌اند قرآن كريم را تفسير و تبيين كنند . در اين ميان گرايش علمى در تفسير آيات از ديرباز كم و بيش ميان مسلمانان رواج داشته است ، امّا در قرن چهاردهم اين شيوه بر بخش‌هاى گسترده‌اى از تلاش‌هاى تفسيرى سايه افكنده و رشد كرد . ماهيّت اين گرايش پرداختن به آيات از نگاه علوم گوناگون و تلاش در جهت فهم بهتر آن‌ها با بهره‌گيرى از يافته هاى جديد علمى است . از سوى ديگر در سال‌هاى اخير با توسعه‌ى روابط علمى و فرهنگى اسلام و غرب نگاه دينى و قرآنى به علوم روز و موضوع « علم دينى » به يكى از دغدغه‌هاى عمده‌ى متفكران دينى در سراسر جهان اسلام تبديل شده است . در همين راستا بنياد پژوهش‌هاى قرآنى حوزه و دانشگاه در مشهد مقدس در سال 1382 شكل گرفت و 9 گروه علمى آن مشغول به فعاليّت شدند . اين گروهها كه با حضور صاحب‌نظران حوزه و دانشگاه تشكيل شد طى جلسات كارشناسى متعدّد و برگزارى نشست‌ها و همايش‌ها ، مقدمات برگزارى همايش ملى پژوهش‌هاى قرآنى حوزه و دانشگاه را فراهم آوردند . در بخش علمى ، تلاش شد تا ابتدا پيشينه‌ى تحقيقات انجام شده در هر حوزه مورد بررسى قرار گيرد ؛ كه در اين راستا كتاب‌هاى راهنماى پژوهش در قرآن و علوم روز تدوين شد و در بخش اجرايى با رايزنىهاى متعدّدى كه انجام گرفت ستاد عالى همايش ملى پژوهش‌هاى قرآنى حوزه و دانشگاه با حضور نمايندگان مجلس شوراى اسلامى ، وزارتخانه‌ها ، دانشگاهها و مراكز پژوهشى حوزه و دانشگاه شكل گرفت . نتيجه‌ى نشستهاى متعدّد ستاد عالى تصويب سند همايش ملّى پژوهش‌هاى قرآنى حوزه و دانشگاه بود كه براساس آن‌همه ساله در 9 رشته ، همايش ملّى با موضوع " قرآن و علوم روز " برگزار خواهد شد . براساس سند مذكور ، كميسيونهاى تخصّصى همايش در هريك از سازمانهاى همكار شكل گرفت تا امكان حضور محققان سراسر كشور در اين حركت ملى فراهم آيد . همچنين مقرر شد همه ساله در حاشيه‌ى همايش ، نمايشگاه آثار و جشنواره‌ى تحقيقات ميان‌رشته‌اى علوم اسلامى برگزار گردد .